Sabine Wendel komt in Zandvoort op adem

Bij Sabine Wendel duurt het niet lang voordat een interview een gesprek wordt. Voor ik het weet, hebben we het over onze ouders, over geluk en over wat een mens onderweg allemaal kan oplopen. Ze luistert met dezelfde aandacht waarmee ze vertelt. Natuurlijk komt Big Brother ter sprake, het programma waarmee ze samen met Bart televisiegeschiedenis schreef.

Maar tegenover me zit vooral een vrouw die iets nieuws aan het opbouwen is, in een dorp waar ze pas woont en zich nu al gelukkig prijst. Zandvoort heeft er een markante inwoner bij. Eentje die weet hoe het voelt wanneer iedereen naar je kijkt, en inmiddels vooral anderen wil laten ervaren hoe heerlijk het is om naar de zee te kijken.

In 1999 was Sabine vijfentwintig en een van de deelnemers aan het eerste Big Brother-seizoen. Niemand kon haar voorbereiden op wat volgde, want er was geen vorige lichting om even te bellen. De bewoners wisten dat er camera’s hingen, maar hoe hun dagelijks leven tot televisie zou worden gemonteerd, konden ze nauwelijks overzien. “We wisten helemaal niet dat er een soort soap van ons gemaakt zou worden.” Zelfs de aanwezigheid van een infraroodcamera was haar niet duidelijk. Tegenwoordig gaat een deelnemer een realityprogramma in met jaren aan voorbeelden in het achterhoofd. Sabine ging een huis binnen.

Daar ontmoette ze Bart, ontstond aantrekkingskracht en gebeurde wat tussen twee mensen kan gebeuren wanneer ze elkaar leuk vinden. Alleen zat ditmaal televisiekijkend Nederland er met zijn neus bovenop. Hun intimiteit werd een van de spraakmakendste gebeurtenissen uit dat eerste seizoen. Sabine had vooraf heus bedacht dat seks in dat huis misschien niet het verstandigste plan was. Maar probeer verliefdheid maar eens tot na de aftiteling uit te stellen. “Je bent gewoon een mens van vlees en bloed.” Over die periode zegt ze nu iets wat geen ruimte laat voor plaatsvervangende schaamte: “Achteraf kan ik echt met opgeheven hoofd zeggen dat ik daar helemaal geen spijt van heb.”

Wat daarna kwam, was een ander verhaal. Terwijl buiten de bekendheid groeide, zat zij nog binnen. Ze kon niet wennen aan de eerste blikken op straat, aan een eerste interview, aan steeds iets meer aandacht. Die tussenstappen werden overgeslagen. Toen de deur openging, kende een enorm publiek haar, terwijl zij dat publiek nog moest ontmoeten. “Het was een shock.” Van delen van de maanden daarna heeft ze nauwelijks herinneringen. Mensen noemen programma’s waarin ze verscheen en interviews die ze gaf, maar bij haar gaat geen lampje branden. Een psycholoog legde haar later uit dat ze zichzelf vermoedelijk had beschermd door op de automatische piloot verder te gaan.

Ze vertelt het zonder haar hele leven aan die ontregeling op te hangen. Er is ook veel plezier geweest, benadrukt ze, en inmiddels kan ze zelfs het totale avontuur als een cadeau beschouwen. Mensen die in een huis ogenschijnlijk weinig uitvoerden en daarmee een land aan de televisie kluisterden: ze ziet er ook de humor van in. Dat ze deel uitmaakt van de televisiegeschiedenis vindt ze raar én leuk. Bovendien leverde die bekendheid mensenkennis op. Wie door zoveel onbekenden wordt benaderd, krijgt allerlei kanten van mensen te zien. Zelfkennis kwam erbij, soms waarschijnlijk eerder en harder dan prettig was.

Misschien is het mooiste wat ze eraan overhield haar verlangen om anderen niet meteen te beoordelen. Ze weet hoe gemakkelijk een mens tot een beeld wordt teruggebracht. Natuurlijk heeft ook zij weleens een eerste indruk, zegt ze, maar ze wil ruimte houden voor degene achter dat beeld. “Ik hou echt van mensen.” Dat klinkt in haar mond niet als een tekst voor op een tegeltje. Ze is nieuwsgierig, stelt vragen en praat even gemakkelijk over een pijnlijke ervaring als over een goed feestje. Wie een plechtig geworden televisiester verwacht, zal zijn verwachtingen moeten bijstellen.

Haar liefde voor de natuur begon overigens ruim voordat er iemand een camera op haar richtte. Als klein meisje mediteerde ze al met haar vader aan zee. Hij is inmiddels overleden, maar zijn enthousiasme voor zee en natuur heeft hij aan haar doorgegeven. Misschien was ze dus ook zonder Big Brother op dit punt uitgekomen, denkt ze. Alleen via een andere route. Haar belangstelling voor gezondheid werd later sterker door een te hoog LDL-cholesterol en doordat haar beide ouders in het ziekenhuis belandden. Zulke gebeurtenissen verschuiven je aandacht. Wat betekent goed voor jezelf zorgen eigenlijk, en hoeveel plaats krijgt dat in je dagelijks leven?

Ook haar werk ging wringen. Sabine was jarenlang makelaar en hield van het commerciële vak, maar kreeg steeds meer moeite met de Amsterdamse woningmarkt. Ze begeleidde mensen die, om überhaupt kans te maken, boven hun financieel gezonde grens moesten bieden. Daar voelde ze zich niet prettig meer bij. Geld verdienen vindt ze volkomen legitiem, maar het moet voor haar ook ethisch kloppen. Ze stopte. Liever helpt ze mensen nu bij iets waarvan ze zelf de waarde ervaart: aandacht voor lichaam en geest. Haar rekeningen betalen, af en toe iets extra’s en op vakantie kunnen, dat vindt ze fijn. Geld hoeft niet voortdurend de richting aan te geven.

Dat betekent gelukkig niet dat ze boven aardse genoegens zweeft. Nieuwe schoenen kunnen haar uitstekend bevallen. Ze kocht onlangs een paar bij Beachin en beschrijft enthousiast hoe zo’n aankoop meteen aan moet, met een leuke broek erbij. Alleen kent ze ook de houdbaarheidsdatum van dat geluk. Een paar uur later zijn het gewoon je schoenen. Aan zee wonen en werk ontwikkelen dat bij haar past, geeft haar een ander soort tevredenheid. Ze kan hier nog zitten en bijna verbaasd bedenken: ik woon hier echt. Haar nieuwe woonplaats voelt als een kans om haar dagelijks leven in te richten rond wat haar dierbaar is.

Daar krijgt The Beach Reset vorm, haar plan voor dagen waarop mensen ervaren wat strand en zee met hen doen. Ze noemt zichzelf met een knipoog “zeewater-ervaringsdeskundige”. Een proefdag met tien deelnemers bij Venti Beach heeft ze al achter de rug. Onderdeel is een mobiele sauna op het strand, afgewisseld met de zee, met daarnaast ademhaling, meditatie en een lekkere lunch. Voor het vervolg zoekt ze een geschikte samenwerking met een beachclub. Ze denkt aan maximaal twintig deelnemers, van ongeveer tien uur ’s ochtends tot vier of vijf uur ’s middags. Klein genoeg om de aandacht persoonlijk te houden.

Er hoeft die dag vooral niets bewezen te worden. Ook ontspannen kan tegenwoordig haast een wedstrijd lijken, maar Sabine wil dat mensen het simpelweg fijn hebben. Haar vriendin uit de omgeving van Apeldoorn, die zelden op het strand komt, is een goed voorbeeld van wie ze wil bereiken. Mensen rond de vijftig die ontdekken hoeveel plezier en ruimte zo’n dag kan geven. In oktober begint ze bovendien aan een opleiding familieopstellingen. Die wil ze later mogelijk kleinschalig op het strand begeleiden, als onderdeel van The Beach Reset. Eerst de opleiding, dan kijken hoe het past; haar plannen mogen groeien.

Wie denkt dat bij dit nieuwe leven uitsluitend stilte hoort, kent Sabine nog niet. Er moet ook gedanst worden. De strandfeesten vindt ze heerlijk: vertrouwde dj’s, fijne mensen en muziek waarmee ze is meegegroeid. Tegen middernacht naar huis kunnen en de volgende dag nog iets aan je leven hebben, blijkt bovendien een uitstekende uitvinding. Ze wil nog heel veel feestjes vieren en hoopt ondertussen van The Beach Reset haar werk voor de rest van haar leven te maken.

 Daarmee valt haar keuze voor Zandvoort op zijn plaats. Ooit stapte Sabine een huis in zonder te weten wat haar buiten te wachten stond. Nu neemt ze mensen mee naar buiten, naar de zee waaraan haar vader haar als klein meisje al leerde tot rust te komen. 

Ronder kan het verhaal niet worden.

Mick Boskamp