Struikelstenen symbolisch gedenktekens in de stoep

Ongeveer 550 joodse inwoners werden in de oorlogsjaren uit Zandvoort gedeporteerd en via Amsterdam naar de vernietigingskampen getransporteerd. In totaal kwamen er 306 joodse inwoners nooit meer naar Zandvoort terug. In de overtuiging dat een mens pas is vergeten als zijn naam vergeten is, symboliseren de Struikelstenen deze gedachte. 

Er zijn al op diverse locaties in Zandvoort gedenkstenen in de stoep aangebracht. Dit gebeurt bij de vroegere huizen van Joodse mensen die in de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s verdreven, gedeporteerd en vermoord zijn. De Stichting Joods Erfgoed Zandvoort zet zich in voor het plaatsen van deze struikelstenen, die al in vele trottoirs liggen en door inwoners zelf zijn aangevraagd.

Een paar dagen voor de Grote Verzoendag werd afgelopen dinsdagmiddag stil gestaan bij de levens van vijf joodse mensen die hier woonden, werkten en wat hen is aangedaan. Met het leggen van de struikelstenen krijgen de namen en herinneringen van deze mensen een blijvende plek in ons dorp, want: “Je struikelt niet met je voeten over deze steen, maar met je hoofd en je hart.”

Meerdere struikelstenen geplaatst

Bij Van Speijkstraat 19A werd een steen gelegd voor Lea van Coeverden-Cauveren. Bij deze ceremonie was de familie aanwezig. Bij de Zandvoortselaan 60A werden twee stenen gelegd voor Hartog Simons en zijn vrouw Reina Simons-Morpurgo in aanwezigheid van familie. 

Voor Carolina Markus werd in de stoep een steen neergelegd bij Dr. C.A. Gerkestraat 38rd en bij de Kostverlorenstraat 93 een steen voor Zippora Meijer.

Herdenken en blijven vertellen

Tijdens een gastles van Stichting Joods Erfgoed Zandvoort bij de Oranje Nassauschool was de 11-jarige Max Hermans erg onder de indruk van de vreselijke geschiedenis en de verhalen. Hij vroeg aan Wilma Schrama (secretaris van de stichting) of in zijn straat ook joodse mensen hadden gewoond. Na onderzoek bleek dat Zippora Meijer bij het kindertehuis als kokkin had gewerkt en gewoond. 

Na de woorden van burgemeester Moolenburgh gaf Max in zijn indrukwekkende speech onder andere aan dat het belangrijk is als voorbijgangers bij de steen even stil blijven staan bij de naam van Zippora en dan denkt ‘we zijn je niet vergeten’.

Na de onthulling en een minuut stilte sprak Rabbijn Shmuel Spiero het Joods herdenkingsgebed voor overledenen (het Jizkor) uit. Vervolgens gingen de aanwezigen naar het volgende adres om daar ook een struikelsteen te onthullen.

Een compleet overzicht van alle geplaatste stenen en de achterliggende verhalen is te vinden op www.joodserfgoedzandvoort.com.