De spreekwoordelijke scheidings(spoor)lijn
De spreekwoordelijke scheidings(spoor)lijn

Column Mick Boskamp: Noord versus Zuid

· leestijd 1 minuut Columns Mick Boskamp

In al die jaren dat ik verbonden ben aan Zandvoort is me nog nooit een verwijdering tussen Noord en Zuid opgevallen. Maar nu er mogelijk 60 woonunits worden neergezet nabij de Keesomstraat, maken de rondvliegende sentimenten een boel los. En ik snap dat.

Richting een bewoner van Noord die me in de Vomar aansprak over mijn columns, had ik geopperd dat het misschien handig was als we wisten hoe Zuid het had aangepakt. Tenslotte kreeg de gemeente daar nul op rekest met nagenoeg hetzelfde plan: het neerzetten van woonunits.

Maar wat kreeg ik terug van de ‘Noorderling’? Nog net niet de opmerking dat het rijke Zuid met geld had gestrooid. Maar bijna zoiets. Ik kon mijn oren niet geloven. En toch ligt een Noord versus Zuid voor de hand. En dat heeft alles te maken met de spoorlijn die het Noorden van het centrum en het Zuiden scheidt.

In heel wat steden en dorpen fungeerde (of fungeert) het spoor als harde scheidslijn, waarbij één kant historisch vaker ‘de verkeerde kant van het spoor’ werd: goedkoper wonen, meer industrie, minder voorzieningen. Het verschijnsel zelf is zó wijdverbreid dat het Engels daadwerkelijk de uitdrukking the wrong side of the tracks kent, ontstaan in de VS rond 1900 om de sociaal ‘mindere’ stadshelft aan te duiden.

Een mooi voorbeeld waarbij een spoorlijn een sociale scheiding maakt, is de stad Delft. Decennialang sneed een verhoogde spoorbaan het centrum letterlijk doormidden; de tunnel uit 2015 en het nieuwe station moesten de twee helften weer verbinden. En wat blijkt? De twee voormalige stadsdelen komen steeds nader tot elkaar.

Ik woon in Noord, maar ik heb me om die reden nooit minder gevoeld. Ik heb het dan ook prima naar mijn zin hier. Maar wat ik om me heen een beetje bespeur - en wat ik zonde en onnodig vind - is wat ik enigszins gechargeerd kan vergelijken met hoe Nederlanders tegen Belgen aankijken en Belgen tegen Nederlanders. Wij vinden Belgen dom en om dat uit dragen is de Belgenmop uitgevonden. En Belgen vinden van ons Nederlanders niet zoveel, behalve dan dat we in hun ogen een stel betweterige, luidruchtige vrekken zijn.

Wij in het Noorden van de spoorlijn zijn de Belgen van Zandvoort. En dat is prima. Liever simpel dan gierig en luidruchtig. Maar even serieus: misschien gaan mensen eens nadenken en Zandvoort bekijken alsof die spoorlijn niet bestaat. Als één dorp.

Ps. Overdrijven is ook een vak, zul je denken. En dat klopt. Overdrijven is mijn vak. Ik ben columnist van de Zandvoortse Courant.