Achter elke foto zit een verhaal…
In juli 2007 zette de destijds 20-jarige Zandvoorter Jasper Molenaar voet op Afghaanse bodem. Op zoek naar avontuur had hij gekozen voor Defensie. Dat avontuur vond hij tijdens zijn uitzending naar de provincie Uruzgan, waar hij tot december dat jaar verbleef.
Op Kamp Holland in Tarin Kowt werkte Jasper als constructiegenist aan het onderhoud van installaties en voorzieningen. Al binnen 24 uur na aankomst werd hij geconfronteerd met de realiteit van het missiegebied.
“Enkele uren na aankomst maakte ik mijn eerste ‘ramp ceremony’ mee. Een buitenlandse militair was omgekomen. Het is een militaire traditie om als eenheid de laatste eer te bewijzen wanneer het stoffelijk overschot aan boord van een vliegtuig gaat voor de laatste reis naar huis, waarbij de ‘Last Post’ klinkt.” Jasper slikt. “Toen beseften we direct: het veilige Nederland ligt achter ons.”
Tijd stond stil
In totaal maakte Jasper zeven ‘ramp ceremonies’ mee, waaronder ook drie van gesneuvelde Nederlandse militairen. Eén daarvan, Martijn Rosier, kende hij goed van de opleiding. Hij kreeg het bericht dat Rosier door een bermbom om het leven was gekomen. Maar pas de volgende dag toen het op de Nederlandse radio werd gemeld, kwam het nieuws pas echt binnen. “De nieuwslezer vertelde over de bermbom en de omgekomen militair nabij Deh Rawod. De tijd stond even stil. Pas toen drong het echt tot me door. Dit was geen nare droom, dit was echt...”
Ondanks de impact deelde Jasper weinig gevoelens met het thuisfront. “We lagen regelmatig onder vuur en moesten de bunker in. Als je dan stilstaat bij je gevoelens, kun je je werk niet meer doen. Je moet blijven focussen en functioneren — voor jezelf en je collega’s.”
Broodje kroket
Na zijn terugkeer naar Nederland had Jasper echt tijd nodig om te wennen. “De dag na thuiskomst fietste ik naar snackbar De Zilvermeeuw voor een broodje kroket. Daarna ging ik naar de zee. Eenmaal op het strand voelde ik: ik ben weer thuis.” Jasper is diepgeworteld in Zandvoort. “Zandvoort heeft voor mij alles: zee, strand en duinen.” Het raakt hem zichtbaar als hij terugdenkt aan dat moment. “Het voelt warm en vertrouwd.”
Lange tijd keek Jasper positief terug op zijn missie. “Je zag resultaat: elektriciteit werkte weer, meisjes gingen naar school.” De val van Kabul in 2021 veranderde dat perspectief. “Vrijheden waarvoor we hebben gevochten, verdwenen weer. Ik dacht meteen aan de collega’s die zijn overleden. Dan vraag je je af: was dat het waard?”
Half woord
Tegenwoordig is Jasper secretaris voor de Stichting Veteranen Zandvoort. “Veteranen hebben een speciaal plekje in mijn hart. Op Veteranendag zie je dat oude en nieuwe contacten worden aangehaald. Veteranen wisselen ervaringen uit, zijn elkaar tot steun en vermaken zich samen. Ze delen veel van dezelfde waarden en normen. Het is zo simpel, maar doet zo veel. Onder elkaar hebben we vaak aan een half woord genoeg. We weten allemaal hoe het is om ver van huis te zijn en onder bijzondere omstandigheden te werken.”
Expositie
Van 11 april tot en met 25 mei geeft het Zandvoorts Museum veteranen een podium. De expositie brengt hun verhalen tot leven. “Achter elke foto zit een verhaal”, zegt Jasper. “We moeten die verhalen blijven vertellen — om niet te vergeten en om te laten zien dat vrijheid niet vanzelfsprekend is en vrijheid een prijskaartje heeft.” De tentoonstelling toont geen afstandelijke oorlogsfotografie, maar juist persoonlijke momenten uit het dagelijks leven op missie. Verhalen over plichtsbesef, offers, veerkracht en de impact van thuiskomen.