Walrusclub: niet zomaar de zee in rennen
Terwijl de winterkou Nederland in zijn greep houdt, zoekt een kleine groep mensen elke zaterdag bewust de kou op in Zandvoort. Zij zijn lid van de Walrusclub en nemen onder begeleiding deel aan een korte duik in de Noordzee. Deze begeleiding is in handen van Frank Castien (59), die benadrukt dat koudwaterzwemmen meer is dan roekeloos de zee in rennen.
In een warme strandtent vertelt Frank Castien dat koudwaterzwemmen vaak als extreem wordt gezien. “Dat beeld wil ik nuanceren”, zegt hij. “Het is geen wedstrijd; veiligheid staat altijd voorop.” Daarom hanteert de Walrusclub strikte regels. Castien bepaalt vooraf hoe lang deelnemers het water ingaan. En dat is meestal korter dan verwacht, omdat het lichaam snel heftig reageert op kou.
Castien begon zelf zo’n zes jaar geleden uit nieuwsgierigheid. Hij las over mogelijke mentale en fysieke effecten, zoals vitaler worden en een betere stemming. Na enkele korte duiken voelde hij een sterke endorfine-kick, maar merkte ook dat hij daarna lang nodig had om op te warmen. Dat bracht hem ertoe zich verder te verdiepen in methodes en uiteindelijk een opleiding in Noorwegen te volgen.
Walrusclub
De Walrusclub werkt volgens het principe van contrastharding: het gecontroleerd afwisselen van warmte en kou. Goed te vergelijken met een sauna-gang. Opwarmen en afkoelen. Een Walrus-training bestaat uit een warming-up op het strand, een korte onderdompeling in zee en daarna rustig, bewust opwarmen. Deze methode is eeuwenoud en komt oorspronkelijk uit Russischtalige gebieden en werd in Nederland bekender na de val van het communisme. Inmiddels telt het land acht Walrusclubs, waaronder die in Zandvoort.
Wie wil deelnemen aan koudwaterzwemmen, begint met een intakegesprek. Aan de hand van een vragenlijst wordt gekeken naar de fysieke en mentale gezondheid. Bij bepaalde klachten adviseert Castien altijd eerst overleg met de huisarts. Ook houdt hij rekening met individuele verschillen, zoals lichaamsvet en conditie.
Samen het water in
Tijdens de training blijven deelnemers dicht bij elkaar en houden ze een touw vast, zodat iedereen zichtbaar blijft en niemand afdrijft. Stoppen mag altijd. De maximale tijd in zee hangt af van de watertemperatuur en de groep. Bij 5,7 graden was dat maximaal 90 seconden tot aan de nek. Castien vertelt dat volgens onderzoek de belangrijkste gezondheidseffecten, in water kouder dan 5 graden, al in de eerste minuut plaats vinden.
Hij waarschuwt ook voor risico’s: kou kan verdovend en zelfs verslavend werken, waardoor onderkoeling dreigt. Bij onveilige omstandigheden gaat de training niet door. Op de vraag wat hij ervan vindt dat mensen ondanks de afgelasting toch ongetraind een Nieuwjaarsduik hebben genomen, reageert hij voorzichtig: “Met mijn kennis zou ik zelf niet ongetraind het water in gaan.”
Toch begrijpt Castien de aantrekkingskracht. "Na afloop komt dat gevoel waar je het voor doet: euforie, energie en kracht.”
Wil je ook eens een koudwaterduik proberen, ga dan naar www.winterzwemmen.nl.
Sandra Lissenberg