Nieuwe grazers in Zandvoortse duinen moeten hertenschade herstellen

Door jarenlange overbegrazing door damherten is de natuur in de Amsterdamse Waterleidingduinen (AWD) verstoord. Door de grote populatie herten verdwenen waardevolle duinplanten en veranderde het gebied in een steeds eenzijdiger landschap met veel gras en struiken. Nu het aantal herten wordt teruggedrongen, is beheerder Waternet begonnen met het herstellen van de biodiversiteit. 

Om de biodiversiteit in het duingebied tussen Zandvoort en De Zilk te herstellen, heeft Waternet een begrazingsplan ontwikkeld. Zo zijn eer al meer konijnen toegevoegd en afgelopen najaar heeft er tijdelijk een schaapskudde gegraasd in het gebied. Vanaf dit jaar moeten ook runderen zorgen voor meer natuurlijk evenwicht in de duinen. 

Juiste balans vergt goed toezicht
Hoeveel runderen er exact ingezet zullen worden is nog niet bekend. Men moet een goede balans zien te vinden, want er kunnen negatieve effecten optreden als er onvoldoende of juist te veel begraasd wordt. “Bij onderbegrazing zal verruiging optreden, bij overbegrazing -zoals door de damherten- zien we dat de vegetatie minder bloemrijk en structuurrijk wordt. Het vinden van de juiste balans vergt goed toezicht door de beheerders en een samenspel van verschillende grazers”, laat Waternet weten. 

Het leefgebied van de koeien wordt afgerasterd. Er worden veeroosters en opstapjes aangelegd zodat wandelaars er wel doorheen kunnen lopen. Naast de komst van meer graas- en knaagdieren worden er ook andere maatregelen genomen om de kwetsbare duinnatuur te herstellen zoals het aanleggen van exclosures, gebieden waar de overgebleven damherten niet kunnen grazen.

Circulaire stikstofkringloop
Voor het tot stand komen van dit begrazingsplan heeft de Universiteit van Amsterdam uitgebreid onderzoek gedaan naar de aanwezige stikstofdepositie in het duingebied. Omdat de koeien uitsluitend grazen op de aanwezige vegetatie en niet worden bijgevoerd, blijft het stikstofniveau stabiel en ontstaat een circulaire stikstofkringloop. Kortom: de koeien eten de planten met stikstof op en laten het achter via de ontlasting. De stikstofproblematiek waar boeren mee kampen, wordt veroorzaakt door grootschalige menging van mest en urine. Daarvan is hier geen sprake.

Sandra Lissenberg